Karaman'da yaklaşık 3 bin metrekarelik mağara keşfedildi
Editör: Karamanca
27 Ağustos 2026 - 11:54 - Güncelleme: 27 Ağustos 2026 - 12:06
Karaman'ın Ayrancı ilçesine bağlı Pınarkaya köyü Sarpbelen mevkiinde, işletmesi durdurulan mermer ocağında giriş ağzı ortaya çıkan mağara bölge halkını heyecanlandırdı. Mağaranın yaklaşık 2 bin 772 metrekarelik izdüşüm alanına sahip olduğu belirlenirken, yapılan ilk incelemede özellikle peynir olgunlaştırma açısından dikkat çekici bir doğal mikroklima potansiyeli taşıdığı ortaya çıktı.
Karaman'ın Ayrancı ilçesinde mermer ocağı sahasında ortaya çıkan mağara, bölgenin yeni bir doğal değeri olma yolunda dikkatleri üzerine çekti. Pınarkaya köyü Sarpbelen mevkiinde bulunan ve ''Mermer Altı Mağarası'' olarak adlandırılan oluşum, mağara araştırmacısı Emirhan Sezen tarafından incelendi.
Pınarkaya Köyü Muhtarı Muhammed Örentepe'nin, mağaranın doğal koşullarda gıda depolama amacıyla değerlendirilebileceği yönündeki önerisinin ardından gerçekleştirilen saha çalışmasında mağaranın morfolojik yapısı, sıcaklık koşulları, gözlemlenebilen hidrolojik özellikleri ve atmosferik durumu ele alındı. İnceleme, 24 Ağustos 2026 tarihinde Karaman AFAD İl Müdürlüğü koordinasyonuyla gerçekleştirildi.
42 metre uzunluğunda, 66 metre genişliğinde
Yapılan saha ölçümlerinde mağaranın kuzey-güney yönünde yaklaşık 42 metre, doğu-batı yönünde ise yaklaşık 66 metre genişliğinde olduğu belirlendi. En derin noktasının yaklaşık 36 metre olduğu tespit edilen mağaranın yatay ölçülerinden hareketle yaklaşık 2 bin 772 metrekarelik bir izdüşüm alanına sahip olduğu hesaplandı.
Bu büyüklük, mağaranın yalnızca bir kaya boşluğu olmadığını, içerisinde dikkate değer genişlikte doğal bir alan bulunduğunu ortaya koydu. Ancak araştırmacılar, söz konusu 2 bin 772 metrekarelik alanın doğrudan kullanılabilir depolama kapasitesi anlamına gelmediğinin altını çiziyor.
Mağaranın genel plan görünümünün dairesel ve obruk benzeri bir yapıda olduğu, tavan bölümünün ise kubbe şeklinde geliştiği gözlendi. Giriş bölümünün altında kaya blokları ve moloz birikimleri bulunurken, bazı bölümlerde damlataşı oluşumları, ince sarkıtlar ve oluşumu durmuş olabileceği değerlendirilen dikitler de tespit edildi.
Mağaranın içi serin: 7-8 derece
Mağarayı dikkat çekici hale getiren en önemli bulgulardan biri ise sıcaklık değerleri oldu.
24 Ağustos'ta yapılan ölçümlerde giriş ağzının altında 9-10 derece, mağaranın uç bölümlerinde ise 7-8 derece sıcaklık ölçüldü. Zemin sıcaklığı ise 4,5 derece olarak kaydedildi. Ölçüm sırasında oksijen oranı yaklaşık yüzde 21 seviyesinde bulunurken, zararlı gaz tespit edilmedi.
Bu değerler, mağaranın doğal bir soğuk ortam oluşturduğuna işaret ederken, özellikle peynir olgunlaştırma açısından araştırmacıların dikkatini çekti.
Divle Mağarası ile sıcaklık benzerliği
Raporda yer alan literatür karşılaştırması, Sarpbelen Mağarası'nın sıcaklık değerlerinin Karaman'ın dünyaca bilinen Divle Tulum Peyniri ile bağlantılı mağara koşullarıyla örtüştüğünü ortaya koyuyor.
Divle Mağarası (Obruğu) için literatürde 5-10 derece arasında sıcaklık değerleri bildirilirken, Sarpbelen Mağarası'nın iç kesimlerinde ölçülen 7-8 derece, bu aralığın tam içerisinde bulunuyor. Konya'nın Derbent ilçesindeki Peynirini Mağarası'nda bildirilen 6-7 derece sıcaklık değerleriyle de dikkat çekici bir benzerlik görülüyor.
Araştırmacı Emirhan Sezen'in ön değerlendirmesine göre bu durum, Sarpbelen Mağarası'nı özellikle peynir olgunlaştırma açısından araştırılmaya değer bir doğal alan haline getiriyor. Ancak mağaranın henüz peynir depolama veya olgunlaştırma amacıyla kullanılmadığı ve gerekli mikrobiyolojik çalışmaların yapılmadığı özellikle vurgulanıyor.
Narenciye için de umut var ama...
Mağaranın doğal koşulları yalnızca peynir açısından değil, bazı narenciye ürünleri açısından da araştırmaya değer bulunuyor.
İç bölümlerde ölçülen 7-8 derece, bazı portakal çeşitleri için literatürde verilen sıcaklık aralıklarıyla örtüşebilirken, limon açısından daha temkinli olunması gerekiyor. Çünkü limon için genel olarak 10-13 derece sıcaklık ve yüzde 85-90 bağıl nem öneriliyor. Bu nedenle mağaranın limon ve diğer narenciye ürünleri açısından kullanılabilirliği konusunda kesin bir sonuç için daha fazla ölçüm yapılması gerekiyor.
En büyük soru işareti nem
Mağaranın önündeki en önemli araştırma başlıklarından biri ise bağıl nem.
İlk saha çalışmasında nem ölçümü yapılmadı. Oysa peynir olgunlaştırma ve narenciye depolama açısından sıcaklık kadar nem de büyük önem taşıyor. Divle Mağarası'nda yüzde 85-90, Peynirini Mağarası'nda ise yüzde 99,6-100 seviyelerinde bağıl nem değerleri bildirilmiş durumda. Sarpbelen Mağarası'nda yapılacak nem ölçümlerinin, mağaranın hangi ürünler açısından değerlendirilebileceğine dair önemli ipuçları vermesi bekleniyor.
Yeni bir Divle olabilir mi?
Şimdilik bu soruya kesin bir yanıt vermek mümkün değil. Araştırma raporu da mağaranın doğrudan ticari bir gıda deposu olarak kullanılabileceği sonucunu vermiyor.
Ancak mevcut veriler, özellikle sıcaklık bakımından önemli bir potansiyele işaret ediyor. Araştırmacı Emirhan Sezen'in çalışmasında mağaranın en az bir yıl boyunca sıcaklık ve bağıl nem açısından takip edilmesi; CO₂ ve O₂ ölçümlerinin tekrarlanması, hava hareketlerinin incelenmesi, damlama sularının ve mağara yüzeylerinin mikrobiyolojik analizlerinin yapılması öneriliyor.
Raporun genel değerlendirmesinde de Sarpbelen Mağarası'nın özellikle peynir olgunlaştırma açısından araştırılmaya değer doğal mikroklimatik potansiyele sahip olduğu belirtiliyor. Ancak kesin bir kullanım kararı için daha kapsamlı bilimsel çalışmaların tamamlanması gerektiği ifade ediliyor.
Pınarkaya'da yeni bir doğal değer mi doğuyor?
İşletmesi durdurulmuş bir mermer ocağında ortaya çıkan giriş ağzıyla dikkat çeken mağaranın bundan sonraki süreçte kapsamlı biçimde araştırılması bekleniyor.
Pınarkaya köyü Sarpbelen mevkiindeki mağara; 42 metrelik uzunluğu, 66 metrelik genişliği, 36 metrelik derinliği ve yaklaşık 2 bin 772 metrekarelik izdüşüm alanıyla bölgedeki dikkat çekici doğal oluşumlardan biri olarak öne çıkıyor.
Şimdilik kesin olan, mağaranın doğal bir soğuk mikroklimaya sahip olduğu ve sıcaklık değerlerinin Türkiye'de peynir olgunlaştırılmasıyla bilinen bazı mağaralarla benzerlik gösterdiği. Bundan sonrası ise yapılacak bilimsel araştırmalara bağlı.
Araştırmacı Emirhan Sezen'in ifadesiyle mağara, şu aşamada ''Uygundur'' denilecek bir nokta değil; ancak ön değerlendirmede özellikle peynir olgunlaştırma açısından dikkat çekici bir potansiyel taşıyor.
Karaman'ın Ayrancı ilçesinde mermer ocağı sahasında ortaya çıkan mağara, bölgenin yeni bir doğal değeri olma yolunda dikkatleri üzerine çekti. Pınarkaya köyü Sarpbelen mevkiinde bulunan ve ''Mermer Altı Mağarası'' olarak adlandırılan oluşum, mağara araştırmacısı Emirhan Sezen tarafından incelendi.
Pınarkaya Köyü Muhtarı Muhammed Örentepe'nin, mağaranın doğal koşullarda gıda depolama amacıyla değerlendirilebileceği yönündeki önerisinin ardından gerçekleştirilen saha çalışmasında mağaranın morfolojik yapısı, sıcaklık koşulları, gözlemlenebilen hidrolojik özellikleri ve atmosferik durumu ele alındı. İnceleme, 24 Ağustos 2026 tarihinde Karaman AFAD İl Müdürlüğü koordinasyonuyla gerçekleştirildi.
42 metre uzunluğunda, 66 metre genişliğinde
Yapılan saha ölçümlerinde mağaranın kuzey-güney yönünde yaklaşık 42 metre, doğu-batı yönünde ise yaklaşık 66 metre genişliğinde olduğu belirlendi. En derin noktasının yaklaşık 36 metre olduğu tespit edilen mağaranın yatay ölçülerinden hareketle yaklaşık 2 bin 772 metrekarelik bir izdüşüm alanına sahip olduğu hesaplandı.
Bu büyüklük, mağaranın yalnızca bir kaya boşluğu olmadığını, içerisinde dikkate değer genişlikte doğal bir alan bulunduğunu ortaya koydu. Ancak araştırmacılar, söz konusu 2 bin 772 metrekarelik alanın doğrudan kullanılabilir depolama kapasitesi anlamına gelmediğinin altını çiziyor.
Mağaranın genel plan görünümünün dairesel ve obruk benzeri bir yapıda olduğu, tavan bölümünün ise kubbe şeklinde geliştiği gözlendi. Giriş bölümünün altında kaya blokları ve moloz birikimleri bulunurken, bazı bölümlerde damlataşı oluşumları, ince sarkıtlar ve oluşumu durmuş olabileceği değerlendirilen dikitler de tespit edildi.
Mağaranın içi serin: 7-8 derece
Mağarayı dikkat çekici hale getiren en önemli bulgulardan biri ise sıcaklık değerleri oldu.
24 Ağustos'ta yapılan ölçümlerde giriş ağzının altında 9-10 derece, mağaranın uç bölümlerinde ise 7-8 derece sıcaklık ölçüldü. Zemin sıcaklığı ise 4,5 derece olarak kaydedildi. Ölçüm sırasında oksijen oranı yaklaşık yüzde 21 seviyesinde bulunurken, zararlı gaz tespit edilmedi.
Bu değerler, mağaranın doğal bir soğuk ortam oluşturduğuna işaret ederken, özellikle peynir olgunlaştırma açısından araştırmacıların dikkatini çekti.
Divle Mağarası ile sıcaklık benzerliği
Raporda yer alan literatür karşılaştırması, Sarpbelen Mağarası'nın sıcaklık değerlerinin Karaman'ın dünyaca bilinen Divle Tulum Peyniri ile bağlantılı mağara koşullarıyla örtüştüğünü ortaya koyuyor.
Divle Mağarası (Obruğu) için literatürde 5-10 derece arasında sıcaklık değerleri bildirilirken, Sarpbelen Mağarası'nın iç kesimlerinde ölçülen 7-8 derece, bu aralığın tam içerisinde bulunuyor. Konya'nın Derbent ilçesindeki Peynirini Mağarası'nda bildirilen 6-7 derece sıcaklık değerleriyle de dikkat çekici bir benzerlik görülüyor.
Araştırmacı Emirhan Sezen'in ön değerlendirmesine göre bu durum, Sarpbelen Mağarası'nı özellikle peynir olgunlaştırma açısından araştırılmaya değer bir doğal alan haline getiriyor. Ancak mağaranın henüz peynir depolama veya olgunlaştırma amacıyla kullanılmadığı ve gerekli mikrobiyolojik çalışmaların yapılmadığı özellikle vurgulanıyor.
Narenciye için de umut var ama...
Mağaranın doğal koşulları yalnızca peynir açısından değil, bazı narenciye ürünleri açısından da araştırmaya değer bulunuyor.
İç bölümlerde ölçülen 7-8 derece, bazı portakal çeşitleri için literatürde verilen sıcaklık aralıklarıyla örtüşebilirken, limon açısından daha temkinli olunması gerekiyor. Çünkü limon için genel olarak 10-13 derece sıcaklık ve yüzde 85-90 bağıl nem öneriliyor. Bu nedenle mağaranın limon ve diğer narenciye ürünleri açısından kullanılabilirliği konusunda kesin bir sonuç için daha fazla ölçüm yapılması gerekiyor.
En büyük soru işareti nem
Mağaranın önündeki en önemli araştırma başlıklarından biri ise bağıl nem.
İlk saha çalışmasında nem ölçümü yapılmadı. Oysa peynir olgunlaştırma ve narenciye depolama açısından sıcaklık kadar nem de büyük önem taşıyor. Divle Mağarası'nda yüzde 85-90, Peynirini Mağarası'nda ise yüzde 99,6-100 seviyelerinde bağıl nem değerleri bildirilmiş durumda. Sarpbelen Mağarası'nda yapılacak nem ölçümlerinin, mağaranın hangi ürünler açısından değerlendirilebileceğine dair önemli ipuçları vermesi bekleniyor.
Yeni bir Divle olabilir mi?
Şimdilik bu soruya kesin bir yanıt vermek mümkün değil. Araştırma raporu da mağaranın doğrudan ticari bir gıda deposu olarak kullanılabileceği sonucunu vermiyor.
Ancak mevcut veriler, özellikle sıcaklık bakımından önemli bir potansiyele işaret ediyor. Araştırmacı Emirhan Sezen'in çalışmasında mağaranın en az bir yıl boyunca sıcaklık ve bağıl nem açısından takip edilmesi; CO₂ ve O₂ ölçümlerinin tekrarlanması, hava hareketlerinin incelenmesi, damlama sularının ve mağara yüzeylerinin mikrobiyolojik analizlerinin yapılması öneriliyor.
Raporun genel değerlendirmesinde de Sarpbelen Mağarası'nın özellikle peynir olgunlaştırma açısından araştırılmaya değer doğal mikroklimatik potansiyele sahip olduğu belirtiliyor. Ancak kesin bir kullanım kararı için daha kapsamlı bilimsel çalışmaların tamamlanması gerektiği ifade ediliyor.
Pınarkaya'da yeni bir doğal değer mi doğuyor?
İşletmesi durdurulmuş bir mermer ocağında ortaya çıkan giriş ağzıyla dikkat çeken mağaranın bundan sonraki süreçte kapsamlı biçimde araştırılması bekleniyor.
Pınarkaya köyü Sarpbelen mevkiindeki mağara; 42 metrelik uzunluğu, 66 metrelik genişliği, 36 metrelik derinliği ve yaklaşık 2 bin 772 metrekarelik izdüşüm alanıyla bölgedeki dikkat çekici doğal oluşumlardan biri olarak öne çıkıyor.
Şimdilik kesin olan, mağaranın doğal bir soğuk mikroklimaya sahip olduğu ve sıcaklık değerlerinin Türkiye'de peynir olgunlaştırılmasıyla bilinen bazı mağaralarla benzerlik gösterdiği. Bundan sonrası ise yapılacak bilimsel araştırmalara bağlı.
Araştırmacı Emirhan Sezen'in ifadesiyle mağara, şu aşamada ''Uygundur'' denilecek bir nokta değil; ancak ön değerlendirmede özellikle peynir olgunlaştırma açısından dikkat çekici bir potansiyel taşıyor.
YORUMLAR